{"id":26963,"date":"2025-04-14T06:45:19","date_gmt":"2025-04-14T06:45:19","guid":{"rendered":"https:\/\/news.godj.com\/news\/dewch-i-grwydro-dinas-mawddwy-ar-cyffiniau\/"},"modified":"2025-04-14T06:45:19","modified_gmt":"2025-04-14T06:45:19","slug":"dewch-i-grwydro-dinas-mawddwy-ar-cyffiniau","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/news.godj.com\/news\/dewch-i-grwydro-dinas-mawddwy-ar-cyffiniau\/","title":{"rendered":"Dewch i grwydro . . . Dinas Mawddwy a&#8217;r cyffiniau"},"content":{"rendered":"<p> <br \/>\n<\/p>\n<div>\n<p class=\"ssrcss-1q0x1qg-Paragraph e1jhz7w10\">Os oes yna lwybr sydd yn mynd \u00e2 chi i weld golygfeydd ysblennydd yna llwybr Foel Dre yw honno, ond nid un i&#8217;r gwan galon; mae angen bod yn weddol heini i ddringo fyny ac i lawr y bryniau o gwmpas yr ardal.<\/p>\n<p class=\"ssrcss-1q0x1qg-Paragraph e1jhz7w10\">Cofiwch lawr lwytho ap Darllenydd Cod Cyflym (<i class=\"ssrcss-xbdn93-ItalicText e5tfeyi2\">QR Code Reader<\/i>) cyn cychwyn er mwyn cael hanes yn y tirlun o&#8217;r codau cyflym sydd ar byst pren ar hyd y daith.<\/p>\n<p class=\"ssrcss-1q0x1qg-Paragraph e1jhz7w10\">Dechreua&#8217;r llwybr fel nifer o&#8217;r wyth llwybr ym mhentref Dinas Mawddwy ac wrth i chi ddringo drwy goed pin ar gyrion y pentref fe ddewch allan i olygfa drawiadol o Gwm Maes Glase, Cwm Cerist a phistyll Graig Wen. <\/p>\n<p class=\"ssrcss-1q0x1qg-Paragraph e1jhz7w10\">Mae hanes diddorol ble bynnag yr edrychwch &#8211; pistyll Graig Wen ble cloddiwyd am blwm a lle cynhelir ras feics Redbull enwog r\u0175an.<\/p>\n<p class=\"ssrcss-1q0x1qg-Paragraph e1jhz7w10\">Pistyll Maes Glase yw&#8217;r olygfa sy&#8217;n tynnu sylw ym mhen y cwm, gan ddisgyn i lawr sawl gris. Mae&#8217;r disgyniad tua 160 metr i gyd, sy&#8217;n golygu ei fod yr un mor dal \u00e2&#8217;r holl raeadrau eraill yng Nghymru. Mae ei gwymp sengl fwyaf yn 85 metr, a&#8217;r ail yn 34 metr. Mae hwn yn rhaeadr drawiadol iawn, dros ddwywaith yn uwch na Phistyll Rhaeadr Llanrhaeadr ym Mochnant sydd yn fwy adnabyddus.<\/p>\n<p class=\"ssrcss-1q0x1qg-Paragraph e1jhz7w10\">Mae ffermdy Tyn y Braich sydd \u00e2 hanes teuluol yn ymestyn dros 1,000 o flynyddoedd ac yma seiliwyd nofel Angharad Pryce, O Tyn y Gorchudd.<\/p>\n<p class=\"ssrcss-1q0x1qg-Paragraph e1jhz7w10\">Datblygodd Chwarel Minllyn rhwng 1793 &#8211; 1800 gan berchennog lleol ac yna datblygodd ymhellach gan Edmund Buckley &#8211; diwydiannwr ac Aelod Seneddol o Fanceinion. <\/p>\n<p class=\"ssrcss-1q0x1qg-Paragraph e1jhz7w10\">Chwarel lechi oedd hyn ac yn enwog am slabiau llechi i wneud byrddau <i class=\"ssrcss-xbdn93-ItalicText e5tfeyi2\">billiards<\/i>, lle t\u00e2n a lloriau yn ogystal \u00e2 thai bach. O&#8217;r felin roedd llethr serth i lawr i&#8217;r dyffryn islaw gyda llethr byr pellach i Reilffordd Mawddwy.<\/p>\n<p class=\"ssrcss-1q0x1qg-Paragraph e1jhz7w10\">Mae Gwesty&#8217;r Buckley Arms ar yr A470 wedi ei greu o goncrit <i class=\"ssrcss-xbdn93-ItalicText e5tfeyi2\">in-situ<\/i>, ac fe&#8217;i hadeiladwyd yn 1873 ar gyfer Syr Edmund Buckley. Dywedir mai dyma&#8217;r adeilad concrit cyfnerth hynaf yn Ewrop a&#8217;r ail hynaf yn y byd.<\/p>\n<p class=\"ssrcss-1q0x1qg-Paragraph e1jhz7w10\">Yr ochr arall i&#8217;r dyffryn mae adfail Cynywrach. Does neb wedi byw yn Cynywrach ers dros gan mlynedd.<\/p>\n<p class=\"ssrcss-1q0x1qg-Paragraph e1jhz7w10\">Ganed Morgan Lewis yma yn 1821 ac yma bu&#8217;n byw gyda&#8217;i wraig Catherine.  <\/p>\n<p class=\"ssrcss-1q0x1qg-Paragraph e1jhz7w10\">Credwch neu beidio ganed 22 o blant i Morgan &#8211; gyda&#8217;r mwyafrif yn goroesi plentyndod.  <\/p>\n<p class=\"ssrcss-1q0x1qg-Paragraph e1jhz7w10\">Yn anffodus i Morgan, cafodd ddamwain ofnadwy wrth ddod adre o Bala dros Fwlch y Groes &#8211; llithrodd ei geffyl i lawr yr ochr serth gyda Morgan ar ei gefn. Torrodd Morgan ei goes a bu farw ychydig wythnosau yn ddiweddarach yn 56 mlwydd oed.<\/p>\n<\/div>\n<p><br \/>\n<br \/><a href=\"https:\/\/www.bbc.com\/cymrufyw\/erthyglau\/cwyqg50pklro\">Source link <\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Os oes yna lwybr sydd yn mynd \u00e2 chi i weld golygfeydd ysblennydd yna llwybr Foel Dre yw honno, ond nid un i&#8217;r gwan galon; mae angen bod yn weddol heini i ddringo fyny ac i lawr y bryniau o gwmpas yr ardal. Cofiwch lawr lwytho ap Darllenydd Cod Cyflym (QR Code Reader) cyn cychwyn [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":26964,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[50],"tags":[9540,9536,9538,9537,9539],"class_list":["post-26963","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wales","tag-cyffiniau","tag-dewch","tag-dinas","tag-grwydro","tag-mawddwy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/news.godj.com\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26963","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/news.godj.com\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/news.godj.com\/news\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/news.godj.com\/news\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/news.godj.com\/news\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26963"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/news.godj.com\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26963\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26965,"href":"https:\/\/news.godj.com\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26963\/revisions\/26965"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/news.godj.com\/news\/wp-json\/wp\/v2\/media\/26964"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/news.godj.com\/news\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26963"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/news.godj.com\/news\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=26963"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/news.godj.com\/news\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=26963"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}